Avrupa borsaları, Orta Doğu’daki gerilimlerin artması ve petrol fiyatlarının yükselmesi nedeniyle haftaya kayıplarla başladı. Küresel piyasalarda petrol fiyatları, 2022’den bu yana ilk defa 110 doları geçerek dalgalanmalara yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 8 artarak 100 dolara yaklaştı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol vadeli işlemleri ise yüzde 5 artışla 95,81 dolara yükseldi.
Enerji fiyatlarındaki bu ani yükseliş, Kuveyt, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi büyük üreticilerin Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından üretim kesintisine gitmesiyle tetiklendi. Avrupa borsalarında bu gelişmelere tepki olarak, gösterge endeks Stoxx Europe 600, yüzde 0,63 düşüşle 594,92 puana geriledi. Gün içerisinde panik satışlarıyla başlayan borsa, gün sonuna doğru bazı kayıplarını telafi etti.
İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,34 düşerek 10.249,52, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,29 gerileme ile 44.024,96 puana, Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,98 azalarak 7.915,36 puana kapandı. Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,77 değer kaybederek 23.409,37 puana indi. Avro/dolar paritesi, TSİ 20.42 itibarıyla yüzde 0,31 düşüşle 1,158 seviyesine ulaştı.
Fransa Ekonomi Bakanı Roland Lescure, G7 ülkelerinin ulusal petrol rezervlerini serbest bırakma konusunda henüz kesin bir karar almadığını, ancak piyasayı stabilize etmek için her türlü araca başvurabileceklerini belirtti. Bu açıklamalar sonrası Brent petrol fiyatı 100 doların altına geriledi ve Avrupa borsalarındaki satış baskısı kısmen hafifledi.
Havacılık ve madencilik sektörlerinde yoğunlaşan satışlar dikkat çekti. İngiliz madencilik şirketi Anglo American yüzde 3,2, havacılık ve savunma şirketi Rolls-Royce yüzde 2 değer kaybetti. Alman Lufthansa Grubu’nun hisseleri ise yüzde 6,14 düştü. Ancak, yüksek petrol fiyatlarından faydalanan enerji şirketleri günü kazançla kapattı; BP yüzde 2,3, Shell ise yüzde 2,5 değer kazandı.
Orta Doğu’daki çatışmaların enerji maliyetlerini artırarak enflasyonu tetikleyebileceği endişesiyle Avrupa genelinde devlet tahvili getirileri yükseldi. İngiltere’de 10 yıllık tahvil faizleri 3 baz puan artarak yüzde 4,66’ya çıkarken, Almanya’da 2 yıllık tahvil faizleri yüzde 2,33 seviyesinde dengelendi.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın eski Petrol Endüstrisi ve Pazarlar Başkanı Neil Atkinson, enerji arzında kısa sürede bir iyileşme olmazsa, “benzeri görülmemiş bir enerji krizi” ile karşılaşılabileceği uyarısında bulundu. Analistler, petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalmasının enflasyon riskini artırarak küresel bir resesyona yol açabileceğine dikkat çekti.
