Tıp tarihinde hatalar her zaman var olmuştur. Yanlış hastalıklar icat edilmesi, eksik verilerle yanlış teorilerin ortaya atılması sıkça karşılaşılan durumlardır. Ancak, günümüzde durum daha karmaşık bir hal almış durumda; çünkü artık yanılgılarımızın farkında değiliz, yanlış bilgiye inanıyoruz.
Son zamanlarda bilim insanları, tamamen kurgusal bir hastalık olan Bixonimania’yı yarattılar. Bu hastalık, gerçek bir hastalık değil ve ne bir hastada görüldü ne de bir klinikte tanı konuldu. Ancak, akademik bir makale gibi yazılarak internette yayımlandı. Kısa süre içinde dünyanın en yaygın yapay zeka sistemleri bu hastalığı gerçekmiş gibi tanıtmaya başladı.
Bazı kaynaklar hastalığın tanımını yaparken, diğerleri nedenlerini ve görülme sıklığını belirtmeye başladı. İlginç bir şekilde, Bixonimania, bir bilimsel makalede referans olarak kullanılmaya kadar gitti. Yani, tamamen hayali bir hastalık tıp literatürüne girmeyi başardı.
Bu durum, yalnızca bir deney mi yoksa yeni bir dönemin başlangıcı mı? Onkoloji alanında benzer bir durumla yıllardır karşılaşıyoruz. “Mucize tedaviler” ve “doğal çözümler” gibi kavramlar, gerçeğin bir parçasını alıp üzerine umut ekleyerek sunuluyor. Ancak sonuçlar genellikle yanıltıcı.
Bixonimania ile bu tür sahte tedaviler arasındaki fark, birinin yapay zeka ürünü diğeri ise insan yapımı olmasıdır. Ancak her iki durumda da gerçeklik bulanıklaşıyor. Kanser gibi kritik hastalıklarda yanlış bilgiler ağır sonuçlar doğurabilir; çünkü zaman hayati önem taşıyor.
Polikliniklerde karşılaştığımız bazı hastalar, hastalıklarını geç keşfetmekte değil, yanlış bilgiye erken inanmaktan dolayı kaybediliyor. Yapay zeka, artık bilginin doğruluğunu sorgulamanın önemini ortaya koyuyor.
Tıp, şüphe üzerine kurulu bir bilim dalıdır; ancak günümüzde insanlar okuduklarına inanmakta ve sorgulamaktan uzaklaşmaktadır. Yanlış bilgi, daha önce hiç olmadığı kadar iyi paketlenmiş ve bilimsel gibi görünmektedir. Bu çağın en büyük tehlikelerinden biri, hastalıklardan çok yanlış bilgiyle yüzleşmektir.
Bu süreçte, bize anlatılan bilgilerin gerçek olup olmadığını nasıl ayırt edebileceğimiz ise kritik bir soru olarak karşımıza çıkıyor. Sağlık söz konusu olduğunda, yanılma lüksümüz yok ve en tehlikeli hastalık, aslında hiç var olmayanlardır.
