ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışma üçüncü haftasına girerken, Orta Doğu’daki gerilim global enerji piyasalarını etkiliyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin büyük ölçüde durması, uluslararası kaygıları artırdı. ABD Başkanı Donald Trump, müttefik ülkeleri boğazın güvenliğini sağlamak amacıyla uluslararası bir koalisyon kurmaya davet etti. Trump, Körfez’den petrol alan ülkelerin Hürmüz Boğazı’nı koruma sorumluluğu taşıdığını belirtti.
Air Force One’da gazetecilere açıklama yapan Trump, “Bu ülkelerin gelip kendi bölgelerini korumasını bekliyorum; çünkü bu onların bölgesi ve enerji aldıkları yer burası,” dedi. Trump yönetiminin bu konuda yedi ülkeyle iletişim kurduğu, ancak hangi ülkelerle görüşüldüğünün belirtilmediği ifade edildi.
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ülkesinin Orta Doğu’ya savaş gemisi göndermeyi planlamadığını duyurdu. Takaichi, Japonya’nın savaş karşıtı anayasası nedeniyle temkinli hareket etmek zorunda olduklarını kaydetti. Parlamentoda yaptığı konuşmada, “Refakat gemileri göndermek için bir karar almadık. Japonya’nın bağımsız olarak neler yapabileceğini ve yasal çerçevede hangi adımların atılabileceğini değerlendiriyoruz,” dedi.
Avustralya da benzer bir tutum sergileyerek Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi göndermeyeceğini açıkladı. Avustralya’nın Başbakanlık bünyesindeki Bakan Catherine King, devlet kanalı ABC’ye verdiği demeçte, “Bu durumun önemini biliyoruz, ancak bizden böyle bir talep gelmedi ve bu operasyona katkı sağlamıyoruz,” ifadelerini kullandı.
Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasında Çin’in de sorumluluk alması gerektiğini belirtti. Financial Times’a konuşan Trump, Çin’in petrolünün yüzde 90’ının bu boğazdan geçtiğini vurgulayarak, Pekin yönetiminin sürece katılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, bu ay sonunda Pekin’de yapılması planlanan görüşmenin, Çin’in destek vermemesi durumunda ertelenebileceğini de dile getirdi.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı yoğun bombardımanın ardından bölgede gerginlik arttı. İran’a ait bazı gemilerin geçiş yapmaya devam etmesine rağmen, Hürmüz Boğazı fiilen kapalı durumda. Bu gelişmeler, global enerji piyasalarını da etkileyerek Brent petrol fiyatının varil başına 104,50 doları aşmasına neden oldu.
Savaşın etkileri Körfez ülkelerinde de hissediliyor. Dubai’de bir yakıt tankına düzenlenen drone saldırısı sonrası havalimanında uçuşlar durduruldu. Suudi Arabistan, doğu bölgesinde bir saat içinde 34 drone’un düşürüldüğünü açıkladı. ABD’li yetkililer, savaşın birkaç hafta içinde sona erebileceğini öngörürken, İran yönetimi ülkenin “güçlü ve istikrarlı” olduğunu ve gerektiği sürece kendini savunmaya hazır olduğunu belirtiyor.
